+31 (0)6 38 28 35 30 w.kruidhof@trendsenconcepts.nl

Steeds meer kleine Nederlandse steden en dorpen, vooral in de periferie langs de landsgrenzen, worden bedreigd door bevolkingskrimp. Jongeren trekken naar de grote steden in ons land en de ouderen blijven achter. Dit verschijnsel wordt wel aangeduid als “demografische krimp”. Door ontgroening en vergrijzing neemt de bevolking in kleine kernen af, waardoor de economische basis voor de aanwezige voorzieningen wegvalt en winkels, bedrijven en zorginstellingen moeten sluiten. De leefbaarheid loopt terug. Dit groeiende probleem wordt veelal geweten aan de bevolkingsontwikkeling (babyboom versus teruglopende geboortecijfers). Bij nadere beschouwing blijkt dat het steeds sneller wegstromen van geld uit kleine kernen de boosdoener is:

De Blauwe Euro
Stel je hebt een euro en wilt daarvoor brood kopen. Om te kunnen traceren wat er met de euro gebeurt verf je de euro blauw en wel zodanig dat deze afgeeft op de vingers van een ieder die deze euro ontvangt.  Je fietst met de blauwe euro naar de lokale bakker en koopt brood. De bakker krijgt blauwe vingers. ’s Middags vraagt de bakker aan zijn vrouw om vlees te halen bij de slager en geeft haar de blauwe euro mee. Even later heeft de lokale slager ook blauwe vingers. De volgende dag betaalt de slager de rekening van de plaatselijke installateur, die de koelinstallatie de week daarvoor repareerde. “s Avonds heeft de installateur ook blauwe vingers. De installateur, blij met de snelle betaling, betaalt op zijn beurt de plaatselijke boekhouder die zijn jaarrekening heeft opgesteld. Even later heeft ook de boekhouder blauwe vingers. Vier plaatsgenoten hebben dus inkomen uit jouw euro, een inkomen dat voor hen gelijkwaardig is aan inkomen van buiten de lokale economie. Stel nu dat je beslist om het brood bij de Albert Heijn te kopen. Die zelfde avond nog staat de blauwe euro op een bankrekening in Zaanstad. Hij is in jouw dorp nooit weer gezien…. 

Overheden reageren op krimp door de zichtbare symptomen zoals het wegvallen van lokale faciliteiten en wegtrekken van jongeren te bestrijden. Zonder aandacht te schenken aan het steeds verder krimpen van de regionale economie. Al decennia lang verdringen (multi)nationale bedrijven de lokale producenten van de regionale markt voor producten en diensten. Het project “Feeding the City” dat wij in 2015 samen met het bedrijf Circular Landscapes uit Amsterdam uitvoerden leverde op dat van de regionale voedsel consumptie in Twente (1,2 miljard euro per jaar!) minder dan 5% wordt geleverd door lokale voedselproducenten. Zouden wij dit percentage weten te verhogen naar 15%, dan zou dat bijna 2000 banen opleveren. Reden genoeg om meer aandacht te schenken aan de Blauwe Euro. Naast de tientallen miljoenen overheidsgeld die nu al aan regionale ontwikkeling worden uitgegeven en die direct weer uit de regio wegstromen…